Mottainai อย่าทิ้งสิ่งที่มีค่า Circular Economy ฉบับคนญี่ปุ่น

SME Go Inter
20/12/2020
รับชมแล้วทั้งหมด 2904 คน
Mottainai อย่าทิ้งสิ่งที่มีค่า Circular Economy ฉบับคนญี่ปุ่น
banner

ความยากจนนำไปสู่ความอดยากโดยเฉพาะประเทศด้อยพัฒนาและกำลังพัฒนา ซึ่งจากข้อมูลขององค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (ยูเอ็น) รายงานเมื่อปี 2019 ระบุว่าแต่ละปีมีผู้คนมากกว่า 820 ล้านคนทั่วโลกอดยาก ทั้งที่อาหารที่ถูกผลิตขึ้นบนโลกเพียงพอต่อการเลี้ยงดูผู้คนได้มากกว่า 10,000 ล้านคน

โดยคนงานในภาคเกษตรมีสัดส่วน 1 ใน 3 ของแรงงานทั้งโลก เกษตรกรในชนบทผลิตอาหารได้สูงถึง 80% ที่บริโภคกันในประเทศด้อยพัฒนาและกำลังพัฒนา แต่ส่วนใหญ่ผลิตเพื่อส่งออก ทำให้ประเทศดังกล่าวกลับเป็นผู้ที่อดอยากหิวโหยที่สุด ทำให้นึกถึงบรรดาคนมีฐานะอันจะกิน มักจะกินทิ้งกินขว้าง ซึ่งตรงกับสถิติที่ยูเอ็นเคยทำการสำรวจไว้ว่า 30-50% ของอาหารที่ถูกผลิตขึ้นในโลกใบนี้กลายเป็นของเหลือทิ้ง

ไม่พลาดทุกข้อมูล ข่าวสารที่น่าสนใจ อย่าลืมกดไลก์ Facebook bangkokbanksme 

แต่เมื่อย้อนมองคนญี่ปุ่นที่สอนเรื่องการรู้จักคุณค่าของสิ่งของและไม่ใช้ของทิ้งขว้าง ซึ่งภาษาญี่ปุ่นมีคำว่า Mottainai (มต-ไต-ไน) ศัพท์คำนี้มีความหมายว่า “น่าเสียดาย” แปลง่ายๆ คือ หากเรามีของบางสิ่งบางอย่างที่ยังสามารถใช้ได้อยู่แต่กลับโยนทิ้งไป ก็เป็นสิ่งที่เรียกว่า “น่าเสียดาย” กล่าวกันว่า คนญี่ปุ่นมีจิตสำนึกเรื่องนี้มาก เพราะเป็นความเชื่อในศาสนาชินโต ว่าทรัพยากรทุกอย่างมีจิตวิญญาณและเป็นเทพเจ้า จึงควรใช้ด้วยความเคารพ

และด้วยภูมิประเทศที่เป็นหมู่เกาะเล็กๆ มีทรัพยากรจำกัดและคนหนาแน่น อีกทั้งยังเคยผ่านสภาวะยากจนแร้นแค้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ยิ่งทำให้ต้องกินใช้สิ่งต่างๆ อย่างรู้คุณค่า ความรู้สึกเสียดายนี้เองที่ช่วยนำพาให้ประเทศญี่ปุ่นรอดพ้นวิกฤติการณ์ต่างๆ มาได้ ต่อเมื่อความเจริญคืบเข้ามา มีความสะดวกสบายแบบสมัยใหม่ ความรู้สึก “น่าเสียดาย” ก็ค่อยๆ จางหายไป

 

รัฐบาลใช้หลัก 3Rs ฟื้นฟูเรียกจิตสำนึกคนญี่ปุ่นกลับมา

เมื่อเข้าสู่ยุคเศรษฐกิจฟองสบู่ในช่วงทศวรรษ 1980 ถึงยุคต้นทศวรรษ 1990 การผลิตพลาสติกเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว จนกลายเป็นปัญหาขยะระดับประเทศ โดยระหว่างปี 1993-2000 จำนวนขวดพลาสติกที่ผลิตเพิ่มขึ้นเป็น 3 เท่า มากกว่า 360,000 ตัน ทำให้ทางรัฐบาลญี่ปุ่นต้องนำคำ “ mottainai” รื้อฟื้นขึ้นมาใช้อีกครั้ง ในการรณรงค์สร้างจิตสำนึกประชาชน เพื่อลดปัญหาสิ่งแวดล้อมจากขยะที่ล้นเกิน ด้วยหลัก 3Rs คือ

1. reduce (ลด)

2. reuse (นำกลับมาใช้อีก)  

3. recycle (แปรรูปกลับไปใช้อีก)

รวมทั้งมีความพยายามคิดค้นการใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด ด้วยความรับผิดชอบและเคารพต่อธรรมชาติ

การปลุกสำนึกแบบ mottainai ไม่ได้จำกัดแค่ที่ญี่ปุ่น คำนี้เป็นที่รู้จักแพร่หลายผ่านโครงการ Greenbelt Movement ของนักสิ่งแวดล้อมชาวเคนยา เจ้าของรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ คือ Prof.Wangari Maathai ซึ่งเธอประทับใจความหมายเชิงลึกของ mottainai เมื่อครั้งที่เดินทางมาเข้าร่วมการประชุมระดับนานาชาติเกี่ยวเนื่องกับพิธีสารเกียวโต (Kyoto Protocol) ในปี 2005 ทำให้เธอเดินหน้าผลักดันที่จะทำให้ mottainai เป็นสัญลักษณ์การรณรงค์เพื่อสิ่งแวดล้อมในระดับสากลจนได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง

 

ญี่ปุ่นต้นแบบนานาชาตินำระบบรีไซเคิลพลาสติก

ระบบการจัดการขยะชั้นยอดของญี่ปุ่น คือ ต้นแบบ และบทเรียนสำหรับนานาประเทศ ขยะทุกสิ่งตั้งแต่พลาสติกโพลิสไตรีนไปถึงบรรจุภัณฑ์ของยา สามารถคัดแยกและรีไซเคิลได้ โดยมีพระราชบัญญัติเพื่อการสร้างสังคมแห่งการหมุนเวียนทรัพยากร (The Basic Act for Establishing a Sound Material-Cycle Society) หรือกฎหมายพื้นฐานด้านรีไซเคิล (Basic Recycling Act) ซึ่งบังคับใช้ในปี 2000 เป็นกรอบสำหรับการส่งเสริมเรื่อง 3Rs โดยกำหนดให้ทุกเดือนตุลาคมของทุกปีเป็นเดือนแห่งการโปรโมตเรื่อง 3Rs โดยภาคเอกชนเองก็ให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่ เช่น บรรดาซูเปอร์มาร์เก็ต หรือร้านสะดวกซื้อ มีเครื่องบีบอัดขวดพลาสติกเพื่อแลกเหรียญในการช็อปปิ้ง จากนั้นพลาสติกที่ชาวบ้านมาแลกก็จะมีการนำไปใช้ทำสิ่งต่างๆ ตั้งแต่เสื้อผ้า พรม ไปถึงขวดใหม่

 

ดึงสังคมมีส่วนร่วมควบคู่สร้างจิตสำนึกรับผิดชอบ

ในช่วงปี 2000 รัฐบาลญี่ปุ่นเริ่มบังคับใช้กฎหมายการบริหารจัดการขยะ ของเสีย และการรักษาความสะอาดที่สาธารณะ โดยดึงภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมควบคู่กับการณรงค์สร้างจิตสำนึกรับผิดชอบจนประสบความสำเร็จอย่างมากในด้านการจัดการของเสีย โดยมีขยะจากการผลิตและบริโภคที่ไม่ได้นำกลับไปใช้ใหม่เพียงแค่ร้อยละ 5 ซึ่งความสำเร็จของญี่ปุ่นในครั้งนี้ มาจากการที่รัฐบาลสร้างรากฐานการจัดการของเสียอย่างครอบคลุม ตั้งแต่การทำให้การแยกขยะเป็นเรื่องที่ง่ายสำหรับผู้บริโภค การเก็บค่าจัดการกับขยะอิเล็กทรอนิกส์ตั้งแต่ตอนซื้อ และการบังคับให้เอกชนเป็นเจ้าของร่วมในโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับการจัดการของเสีย

ขณะเดียวกันในระดับชุมชนก็สามารถนำทรัพยากรมาใช้ในการสร้างรายได้ได้อย่างคุ้มค่า ด้วยการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาถ่ายทอดเป็นสินค้าหรือบริการ ที่สอดแทรกนวัตกรรม ความคิดสร้างสรรค์ และยึดการพึ่งพาตนเองเป็นสำคัญ อาทิ “โครงการหนึ่งหมู่บ้านหนึ่งผลิตภัณฑ์” หรือ OVOP (One Village One Product) ที่ประสบความสำเร็จและโด่งดังไปทั่วโลก จากผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นและการท่องเที่ยว

โดยในส่วนผลิตภัณฑ์ต้องมีเงื่อนไข 3 อย่าง คือ

1. คุณภาพต้องคงที่

2. สามารถผลิตได้สม่ำเสมอเพราะ OVOP มีคุณลักษณะอยู่ระหว่างอุตสาหกรรมขั้นพื้นฐานและอุตสาหกรรมขั้นทุติยะ ที่นำผลผลิตจากอุตสาหกรรมขั้นพื้นฐานมาแปรรูป

3. ผ่านการรับรองมาตรฐาน และทดลองขายในตลาดก่อนอย่างน้อย 2-3 ปี

ในส่วนของการท่องเที่ยวทางรัฐบาลส่งเสริมด้วยกัน 3 รูปแบบ ได้แก่ การเยี่ยมชมประวัติศาสตร์ การศึกษาดูงาน และการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม เพื่อให้คนอื่น ๆ ได้มาสัมผัสวิถีชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่น และทำให้รายได้เกิดการกระจายไปถึงชุมชน

เพราะคำว่า “mottainai” อย่าทิ้งสิ่งที่มีค่า หรือ "น่าเสียดาย" โดยเปล่าประโยชน์ ทำให้ชาวญี่ปุ่นสิ้นเปลืองทรัพยากรน้อยลง และยังนำสิ่งที่ใช้แล้วนำมารีไซเคิลใหม่ กลายเป็นต้นแบบนานาชาติและประเทศไทยนำไปเป็นโมเดลแก้ปัญหาขยะและนำกลับมาใช้ใหม่ ในการช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจเติบโตยั่งยืนในอนาคต

 

แหล่งข้อมูลอ้างอิง : https://www.weforum.org 

                                 https://actorganic-cert.or.th 

                                 https://library2.parliament.go.th 

 


สมัครสินเชื่อ >>สินเชื่อ Bualuang Green<<


‘อัมสเตอร์ดัม’ กำลังเปลี่ยนผ่านสู่เมืองหลวงแห่งยีนส์ (รักษ์โลก)

จาก Fast fashion สู่เทรนด์เสื้อผ้ารักษ์โลกในสหรัฐฯ


Bangkok Bank SME เราเป็นเพื่อนคู่คิด มิตรคู่บ้าน ทุกช่วงการเติบโตของธุรกิจ
สนใจลงทุนธุรกิจสามารถปรึกษาธนาคารกรุงเทพ คลิก หรือสายด่วน 1333


Related Article

อีคอมเมิร์ซจีน ผู้นำนวัตกรรมของโลก SME Go Inter

อีคอมเมิร์ซจีน ผู้นำนวัตกรรมของโลก

ในวงการค้าปลีกระดับโลก ก่อนหน้านี้เราคงจะจับคู่ระหว่าง Amazon กับ Walmart เปรียบเทียบหมัดต่อหมัดอยู่ชนิดที่ไม่มีใครยอมใคร แต่ไม่ใช่ตอนนี้ เทรนด์โลกเ...
234495 | 03/06/2019
แมลง ‘โปรตีนทางเลือก’ โอกาสตลาดอียู SME Go Inter

แมลง ‘โปรตีนทางเลือก’ โอกาสตลาดอียู

แมลงจำพวก ตั๊กแตน จิ้งหรีด หนอนไม้ไผ่ เป็นอาหารพื้นบ้านของคนชนบทมานาน แต่ช่วงหลายปีที่ผ่านมา “แมลง” เริ่มกลายเป็นธุรกิจในรูปแบบของกิน อาทิ ทอด อบ อั...
90319 | 12/06/2019
มองใหม่! ตลาดบริโภคกัมพูชากำลังเปลี่ยนไป SME Go Inter

มองใหม่! ตลาดบริโภคกัมพูชากำลังเปลี่ยนไป

กัมพูชา ก็เป็นเหมือนประเทศอื่นๆ ทั่วโลกที่ได้รับผลกระทบจากโควิด 19 แม้ปัจจุบันจะมีจำนวนผู้ติดเชื้อไม่มากนักและส่วนใหญ่ก็รักษาหายแล้ว แต่จากมาตรการป้...
44537 | 10/10/2020
banner